Jhony Stalman, Fractievoorzitter VVD: ‘De vergeten stap’

Als raadslid denk je vaak dat je de context van besluiten wel scherp hebt. Waar hebben we het over, wat doen we ervoor en wat is het effect. Op die manier kun je feitelijk veel beredeneren en als er dan besluitvorming is, los van voor of tegen, dan voelt het alsof de cirkel rond is.

Lees ook

Hans Konings lijsttrekker voor VVD Woudenberg bij gemeenteraadsverkiezingen

 

Toch blijft er bij mij regelmatig een onbevredigend gevoel achter. Niet omdat we het niet goed doen of deden, qua besluitvorming, maar omdat we onvoldoende uitleggen waarom we dingen doen. De achterliggende redenen, de onderbouwing en de afwegingen blijven vaak impliciet. Voor ons als Raad logisch, voor inwoners lang niet altijd.

Voor ik mijzelf even in de voet schiet, als voorbeeld het besluit dat het gemeentehuis op vrijdag gesloten zal zijn. De korte uitleg is dat we moeten bezuinigen en dat dit een van de maatregelen is. Wat dan ontstaat, is een eigen verhaal. Dat ambtenaren op vrijdag niets doen. Dat je op vrijdag nergens terechtkunt. Dat de gemeente vooral met geld bezig is en niet met mensen.

Je kunt je daar als raadslid over opwinden, omdat het uit zijn context wordt getrokken. Maar misschien moeten we ook eerlijk zijn naar onszelf. Hebben we wel voldoende uitgelegd wat er achter zo’n besluit zit?

Als voorbeeld is dat terug te zien in de analyse die aan dit besluit ten grondslag ligt. Daaruit blijkt dat er op vrijdag nauwelijks afspraken zijn en dat het gemeentehuis die dag relatief weinig wordt bezocht. Dat gegeven speelt mee in de afweging om juist op die dag de dienstverlening te versoberen. Tegelijkertijd verdwijnt die onderbouwing in de praktijk snel uit beeld, terwijl ze wel nodig is om draagvlak te creëren voor het besluit bij het publiek. 

Daarnaast vertellen we te weinig wat wél kan. Dat je gewoon via de website een afspraak kunt maken voor het aanvragen van een paspoort of rijbewijs. Dat je een terugbelverzoek kunt doen. Dat dienstverlening steeds meer digitaal wordt ingericht en dat dat niet betekent dat de gemeente verdwijnt, maar anders werkt.

Want vooraf willen we weten wat er onder inwoners leeft en hoe zij tegen een onderwerp aankijkt. Vervolgens proberen we die verschillende perspectieven bij elkaar te brengen om tot een voorstel te komen waarin de afwegingen zichtbaar zijn. Daarna nemen we een besluit en brengen dat in de praktijk, in de verwachting dat het ook daadwerkelijk iets oplevert.

Maar juist in dat “daarna” gaat het dus vaak mis. Door het besluit als eindpunt te zien, doen we alsof het proces daarmee afgerond is. Terwijl er nog een stap ontbreekt die minstens zo belangrijk is: het uitleggen waarom deze keuze is gemaakt en geen andere. Niet als verdediging achteraf, maar als onderdeel van het besluit zelf. Pas als helder is wat is meegewogen en waarom dat tot deze uitkomst heeft geleid, wordt besluitvorming ook voor anderen begrijpelijk.

Een besluit krijgt pas betekenis wanneer niet alleen de uitkomst, maar ook de weg ernaartoe en de onderbouwing duidelijk is.