Klimaatburgemeester Stefan Koopmanschap pleit voor minder gebruik van AI.
Klimaatburgemeester Stefan Koopmanschap pleit voor minder gebruik van AI. Eigen foto
COLUMN

Klimaatburgemeester Stefan Koopmanschap: ‘Even aan AI vragen’

30 september 2026 om 16:00 Column

WOUDENBERG Een nieuwe stem over het klimaat in De Woudenberger! Klimaatburgemeester Stefan Koopmanschap schrijft maandelijks over duurzaamheid, zijn ideeën en de mooie initiatieven die bijdragen aan een groenere toekomst. Dit is zijn vierde bijdrage.

Gemak dient de mens. Een spreekwoord dat voor iedereen wel bekend is, denk ik. En wat ook herkenbaar is: Het is fijn als dingen makkelijker worden gemaakt voor u. De belastingaangifte die al vooringevuld is en alleen gecontroleerd hoeft te worden. Bij het nemen van OV niet meer hoeven nadenken over hoe veel strippen er afgestempeld moeten worden, want het is een kwestie van bij in- en uitstappen de OV chipkaart of pinpas scannen. En tegenwoordig bij heel veel digitale zaken: Vraag het even aan de AI. Plaatje maken? Even de AI vragen. Tekst schrijven? Even de AI vragen. Iets opzoeken? Even de AI vragen.

IMPACT

Maar dat “even de AI vragen”, hoe simpel dat ook voelt, heeft een enorme impact op onze wereld. Het “trainen” van AI modellen om ons zo snel te kunnen helpen kost heel veel stroom. Er zijn enorm veel computers voor nodig, en voor die computers worden landen met de juiste grondstoffen compleet overhoop gehaald. Ondanks dat computers op stroom werken kost het ook veel fossiele brandstof, want al die datacenters hebben een flinke hoeveelheid diesel voor de aggregaten die aan het werk gaan als de stroom (even) uitvalt. Datacenters verbruiken ook veel water om alle computers te koelen. Met een zomer als afgelopen zomer is het wel voor te stellen dat het niet fijn is als er dan nog meer van die datacenters bij komen. En dan hebben we het nog niet gehad over bijvoorbeeld privacy, auteursrecht of andere ethische problemen.

Dit soort verborgen kosten merken u en ik niets van als we Gemini of ChatGPT bevragen en antwoord krijgen. Tenminste, dat merken we niet, totdat Google, Microsoft of een andere tech-gigant ineens bedenkt dat het een goed idee zou zijn om bij ons in de buurt zo’n datacenter neer te zetten. “Och, maar dat gebeurt alleen bij steden als Amsterdam en Groningen” hoor ik u denken. Helaas niet. Zelfs Zeewolde leek eraan te moeten geloven. En hoewel het daar uiteindelijk toch niet doorging heeft dat veel mensen flink slapeloze nachten gegeven. Ik moet er niet aan denken dat Meta dan ineens denkt “Och, het kan in Zeewolde niet, dan maar in Woudenberg”.

WATER, STROOM, GRONDSTOFFEN

Dus als u de volgende keer denkt “Oh, ik vraag dit even aan AI”, dan wil ik u vragen: Weet u het zeker? Hoe meer mensen AI gebruiken hoe harder ze werken aan nieuwere AI modellen die meer servers, meer water, meer stroom en meer grondstoffen nodig hebben. De impact van die verhoogde vraag betekent meer datacenters, en die datacenters zorgen er ook voor dat nieuwe woningen langer moeten wachten op een stroom- of wateraansluiting.

Er zijn dus heel veel redenen, van klimaat tot woningen, om goed na te denken voor u dingen als AI gebruikt. Bedenk eens hoe het anders kan. Iets opzoeken? Gebruik een zoekmachine (liefst een zoekmachine zonder AI). Een tekst schrijven: Neem even de tijd en doe dit zelf. Een plaatje maken? Vraag het iemand die goed kan tekenen of knutsel zelf iets met een tekenprogramma. Voor (bijna) alle toepassingen van AI is er ook een manier om dit zonder AI te doen. Zoals we vroeger al deden.

Stefan Koopmanschap, klimaatburgemeester Woudenberg

Mail de redactie
Meld een correctie

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie