Stefan Koopmanschap volgt Vera op als klimaatburgemeester van Woudenberg: ‘Het gesprek is het belangrijkst’

12 juni 2026 om 08:00 Mensen

WOUDENBERG Twee jaar lang zette Vera Penthum zich als klimaatburgemeester in voor biodiversiteit, natuurherstel en verbinding tussen inwoners. Nu draagt zij het stokje over aan Stefan Koopmanschap. Zijn plannen? Eerst luisteren, kennismaken en vooral veel gesprekken voeren.

Wie het woord ‘klimaatburgemeester’ hoort, denkt misschien aan grote politieke discussies of ingewikkelde klimaatplannen. In de praktijk blijkt de functie vooral te draaien om mensen bij elkaar brengen. ,,Je bent eigenlijk een soort voorbeeld voor je directe omgeving”, legt Vera uit. ,,Dat kan heel breed zijn. De één richt zich op energietransitie, de ander op vergroenen of biodiversiteit. Je mag die rol zelf invullen.”

Dat deed ze dan ook volop. Tijdens de jaarlijkse klimaatweek organiseerde ze activiteiten rondom natuur en duurzaamheid, maar ook daarin zat een groter doel. ,,Ik wilde mensen samenbrengen”, vertelt ze. ,,Ik hoorde vaak dat mensen wilden vergroenen of een moestuin wilden beginnen, maar ze konden elkaar niet echt vinden.”

BEWUST MET NATUUR

Tijdens haar eerste jaar als klimaatburgemeester lag de nadruk vooral op bewustwording. Vera organiseerde dertien activiteiten rondom natuur en biodiversiteit. ,,We wonen hier in een schitterende omgeving”, vertelt ze. ,,Maar we delen dit dorp ook met dierlijke bewoners waar we beter voor kunnen zorgen. Vooral met de bestuivers is het helaas slecht gesteld.”

In haar tweede jaar verschoof de aandacht meer naar concrete projecten. Zo werden er geveltuintjes aangelegd bij het Cultuurhuis en hielp ze mee met het inzaaien van vijftien bijenstroken verspreid door het dorp. Die liefde voor natuurherstel komt niet uit de lucht vallen. Vera maakt zich zorgen over de staat van de natuur in de regio. ,,Het gaat echt heel slecht”, zegt ze. ,,De bossen op de Utrechtse Heuvelrug hebben het zwaar. Het is verdroogd, verzuurd en bomen sterven af. We hebben een enorme opgave als het gaat om natuurherstel.”

Vera heeft veel voor elkaar gekregen, maar ze is het meest trots op het samenbrengen van mensen. Een mooi voorbeeld daarvan is de oogstruil, een maandelijkse bijeenkomst waar inwoners groenten, fruit, kruiden en zaden met elkaar kunnen uitwisselen. Ook nu Vera geen klimaatburgemeester meer is, blijft ze de oogstruil organiseren. ,,Maar dan als inwoner”, zegt ze lachend. ,,Mensen delen moestuintips, praten over het klimaat of komen gewoon een kopje koffie drinken. Dat samenkomen was eigenlijk mijn belangrijkste doel.”

AMBITIE HAD HIJ NIET

De persoon die haar opvolgt, liep de afgelopen jaren al regelmatig mee achter de schermen. Stefan Koopmanschap hielp mee bij verschillende activiteiten en raakte daardoor steeds meer betrokken. Toen Vera aangaf dat ze wilde stoppen, kwam zijn naam al snel voorbij. ,,De grap is dat ik die ambitie eigenlijk niet had totdat ik de vraag kreeg”, zegt Stefan lachend. ,,Ik was namelijk heel blij met Vera als klimaatburgemeester.” 

Bewustzijn is stap één voordat je ook daadwerkelijk iets kunt veranderen

Toch begon het idee te groeien. Niet omdat hij graag op de voorgrond staat, maar omdat de onderwerpen hem al jaren bezighouden. Stefan is ondernemer in de IT, vader van twee kinderen en, zoals hij zelf zegt, ,,een enorme muziekfreak.”

Daarnaast zet hij zich al jarenlang in voor initiatieven rondom duurzaamheid. Het moment dat hij echt bewuster ging nadenken over dit thema was toen hij zijn vrouw ontmoette. ,,Zij was vegetarisch”, vertelt hij. ,,Daar had ik daarvoor eigenlijk nooit echt over nagedacht. Dat heeft wel iets doen opleven in mijn hoofd. Uiteindelijk gaat het erom dat we deze wereld ook voor volgende generaties leefbaar houden.”

Inmiddels leven Stefan en zijn vrouw volledig veganistisch. Ook Vera heeft die keuze gemaakt, al eet ze soms nog een eitje van haar eigen kippen of haalt ze honing bij de lokale imker tegen hooikoorts. Ze willen vooral benadrukken dat verduurzamen geen wedstrijd is. ,,Ik ben niet het type veganist dat anderen wil overtuigen”, zegt Stefan lachend. ,,Iedereen maakt daarin zijn eigen keuzes.”

KLEINE STAPJES

Dat is een boodschap die tijdens het gesprek meerdere keren terugkomt. Volgens zowel Vera als Stefan hoeven duurzame keuzes niet groot of ingewikkeld te zijn: een dag minder vlees eten, een tegel uit de tuin halen en daar planten voor terugzetten, tweedehands kleding doorgeven of lokale producten kopen. ,,Als je in plaats van vijf dagen vier dagen vlees eet, maak je ook al verschil”, zegt Vera. ,,Elk stapje is gewoon goed.”

Ook voor inwoners met een kleiner budget ziet Stefan mogelijkheden. ,,Als geld het grootste probleem is, zijn er genoeg andere manieren om iets te doen. Maak je tuin wat groener. Doe vrijwilligerswerk. Kijk naar acties waarbij je gratis boompjes kunt krijgen. Er zijn heel veel mogelijkheden.” Vera noemt de groeiende populariteit van tweedehands kleding als positief voorbeeld. ,,Fast fashion is echt vreselijk”, zegt ze. ,,Je ziet hier steeds meer mensen kleding doorgeven aan elkaar, via Facebook of gewoon binnen hun eigen netwerk. Dat zijn mooie ontwikkelingen.”

KENNISMAKEN EN LUISTEREN

De komende maanden wil Stefan vooral kennismaken met inwoners, organisaties en initiatieven in het dorp. ,,Er gebeurt al ontzettend veel in Woudenberg”, vertelt hij. ,,Denk aan Stichting Duurzaam Woudenberg, de WAUW!week en de biotuinen. Ik wil eerst vooral luisteren en kijken wat er speelt.” Daarbij staat verbinding opnieuw centraal. ,,We zijn het niet altijd met elkaar eens”, zegt Stefan. ,,Maar het gesprek is wel het belangrijkst. We moeten proberen te begrijpen waarom mensen bepaalde keuzes maken. Dat is de enige manier waarop we van elkaar kunnen leren.”

Wat geeft de oude en nieuwe klimaatburgemeester van Woudenberg hoop voor de toekomst? Het groeiende bewustzijn dat zij steeds vaker zien. ,,Bewustzijn is stap één voordat je ook daadwerkelijk iets kunt veranderen”, zegt Stefan. Vera ziet datzelfde terug bij jongeren. ,,Als ik naar mijn kinderen kijk, zie ik dat ze er al veel meer mee bezig zijn. Ze leren op school over natuur, klimaat en vergroening. Dat geeft hoop.” 

Wanneer is zijn eerste jaar als klimaatburgemeester geslaagd? Daar moet Stefan even over nadenken. ,,Als ik over een jaar een beter beeld heb van wat er speelt in Woudenberg en ik de eerste stappen heb kunnen zetten om mensen verder te helpen”, zegt hij uiteindelijk. ,,Dan ben ik tevreden.”

Door Eva Slagter.