'Van verraad naar vrijheid'
12 mei 2026 om 09:24Wat waren het intensieve Oranjeweken. Een vol programma, vol ontmoetingen, vol mooie momenten. Nu het stof langzaam neerdaalt, kijk ik met veel voldoening terug.
De Lintjesregen was een prachtige aftrap. Het was weer heerlijk om de gedecoreerden van dit jaar te mogen verrassen. Niets zo onbetaalbaar als hun eerste reactie. Van tranen tot totaal stilvallen. Het glorieus in het zonnetje zetten van hen die zoveel betekenen voor ons dorp, is voor mij echt het hoogtepunt van het jaar. De volgende dag, op Koningsdag, ging het feest verder en wat was het fijn om deze dag met elkaar te mogen vieren.
Tussen al het feestelijke was er ook ruimte voor bezinning tijdens de Dodenherdenking op 4 mei. De kerk zat tot de achterste rij toe gevuld. Mijn toespraak dit jaar ging over wat mijn voorganger, NSB-burgemeester De Monyé heeft aangericht in Woudenberg en daarbuiten. Hoe hij zich zeer bereidwillig liet inzetten door de Duitsers, Woudenbergers verried, de dood in joeg, vergelding zocht voor verzetsacties en opdracht gaf tot executie.
De ambtsketen die zo vaak om mijn schouders hangt, heeft hij ook gedragen. Dat besef was het begin van mijn zoektocht naar het handelen van burgemeester De Monyé. Samen met Johan de Kruijff van Stichting Oud Woudenberg ben ik naar het oorlogsarchief in Den Haag gegaan om daar een dag onderzoek te doen in het dossier van De Monyé en zijn lijfwachten Bos en Ter Mors. Met rillingen over mijn rug en kippenvel las ik de vele getuigenverklaringen. De één nog afschuwelijker dan de andere. Ik schaam mij diep dat mijn voorganger zoveel leed heeft berokkend.
Bij het oorlogsmonument stonden we samen stil, om te herdenken, om te beseffen, om niet te vergeten. Het was vredig en sereen. Samen met nabestaanden, met onze veteranen, onze brandweervrijwilligers die de kransen aangaven en de anjers uitreikten, de muzikale bijdrage van Fidelio, de laatste groet van de politie en de vele aanwezigen, was het een prachtig intense herdenking. Het raakte mij diep.
En dan, als afsluiting, een dag vol vreugde: Bevrijdingsdag. De groep lopers die het Bevrijdingsvuur uit Wageningen ophaalden was weer gegroeid. Mooi! Met trots mocht kinderburgemeester Eden het Bevrijdingsvuur ontsteken, als symbool van hoop en vrijheid.
Dit alles was nooit mogelijk geweest zonder de onvermoeibare inzet van de vele vrijwilligers. In het bijzonder denk ik dan aan het Oranjecomité en Johan de Kruijff van Stichting Oud Woudenberg. Dank!